‘Lef om met lege handen te staan’, voorjaarslezingen 2020

Vanwege de uitbraak van het coronavirus vervallen vanaf 10 maart alle bijeenkomsten, de kerkdiensten en de lezingen.
Indien deze lezingen in het najaar of nog later worden hervat krijgt u daarover nader bericht.

 

Ervaringen van leegte zijn maar al te menselijk. Voorbeelden te over. Het is ook heel menselijk om zulke ervaringen weg te drukken. Ze worden als bedreigend ervaren. Thom Geurts vertelt daarvan in een interview in Trouw. We bezweren de leegte met dingen die we kunnen kopen. We zien ons leven, zegt hij, als iets dat maakbaar is en dat we in eigen hand kunnen houden. Want we moeten toch zelf zin aan ons leven geven, wordt gezegd? Thom Geurts is iemand die deze leegte serieus wil nemen. Hij wijst haar niet af, maar omarmt haar. ‘De leegte hoort bij me’. ‘Ik wil oog in oog durven staan met de leegte’. Hij spreekt dan van het lef om met lege handen te staan. Hierin ziet hij de kern van religie. Zij geeft geen antwoorden, maar houdt onze levensvragen open.

De serie voorjaarslezingen 2020 gaat op dit thema in. Thom Geurts is bereid gevonden het onderwerp uit te werken (zaterdag 7 maart 2020). Marjoleine de Vos (zaterdag 21 maart 2020) en Pieter Korbee (zaterdag 4 april 2020) zullen in de lezingen hun visie op deze vragen geven.

Tijd: 10.30 – 12.30 uur, daarna gezamenlijke lunch
Plaats: Remonstrantse Kerk, Fnidsen 33 – 37, 1811 ND Alkmaar
Kosten: € 8,- (incl. koffie/thee en lunch)
Opgave: voorjaarsserie@gmail.com of 072 – 5612443

 

Zaterdag 7 maart 2020
Het lef om met lege handen te staan

door Thom Geurts

In de boekenkast van mijn stiefvader stond een geruststellend katholiek boek: ‘Het verlossende antwoord op kwellende vragen.’ Maar de meest kwellende vragen verdragen geen afsluiting met een antwoord. Wie ben ik? Wat betekent vergankelijkheid als het gaat om mijn ouders, mijn kinderen, mij zelf? Zulke vragen keren terug na elk antwoord. Ze zijn sterker dan antwoorden.
In mijn bestaan tonen deze vragen een laag die dieper gaat. Ze laten een onmacht zien die niet is uit te wissen, een onmacht die bij waardig menszijn hoort.
Geeft religie aanknopingspunten voor het omgaan met leegte die haar intact houdt en respecteert? Zou de kracht van religie kunnen liggen in verlossende vragen bij knellende antwoorden?

Thom Geurts is theoloog, lerarenopleider en onderzoeker bij de Hogeschool Inholland. Hij richt zich op de verhouding van religie en laatmoderne samenlevingen. Aan de Islamitische Universiteit Amsterdam doceert hij ‘Wereldgodsdiensten, moderniteit en dialoog’.

Zaterdag 21 maart 2020 – (vervallen)
Is met de moed om de leegte in het gezicht te zien ook werkelijk het laatste woord gezegd?

door Marjoleine de Vos

,,Arm, en beschaamd zo arm te zijn” – zo eindigt Vasalis haar bekende gedicht over afscheid en verlies ‘Sotto voce’. Het is een regel die treft, want wie het kostbaarste heeft verloren dat hij of zij bezit voelt zich eerder arm, leeg, onttakeld dan opgelucht of ruim. Hoe wordt leegte ruimte? Dat er ook iets gewonnen kan worden bij verlies, dat leegte niet uitsluitend onttakeling is, wil niet zeggen dat het verlies niet meer gevoeld wordt. Wat voor verlies dan ook – niet alleen van mensen, maar ook van overtuigingen. Soms lijkt er helemaal geen weg meer te zijn, soms ook moet je je afvragen of die beeldspraak wel goed is. Is er wel een weg? Zijn we op weg? Of is er een wankel, steeds wisselend evenwicht. Op de plaats.

Marjoleine de Vos is dichter en redacteur van NRC, waarvoor zij al ruim twintig jaar een tweewekelijkse column schrijft. Ze publiceerde vijf dichtbundels en vorig jaar verscheen haar essaybundel ‘Doe je best. Lof van het ongrijpbare leven’.

Zaterdag 4 april 2020 – (vervallen)
Tussen twee vuren

door Pieter Korbee

‘De lege plaats van God’, zo luidde de titel van een van de lezingen van het afgelopen jaar. God is uit de geschiedenis van het westerse denken weggeschreven. Hij laat een lege plaats achter. Maar wee de samenleving waarin mensen deze leegte willen opvullen. Er is een schilderij dat deze leegte verbeeldt. Simeon de pilaarheilige van Carel Willink. Over dit schilderij wil Pieter Korbee iets zeggen. Maar ook wil hij een ouder beeld in herinnering roepen, een ets van Rembrandt, de verloren zoon. Op deze ets wordt anders dan op het gelijknamige schilderij van Rembrandt het gezicht van de jongen getoond. De wanhoop is daarvan af te lezen. De vader drukt hem tegen zich aan. Wanhoop en nabijheid. Hoe God terugkeert?

Pieter Korbee is predikant van de remonstrantse gemeente te Alkmaar. Hij heeft een proefschrift geschreven over het eerstelings geschrift van Salomon Maimon, een joods filosoof aan het einde van de 18e eeuw.